ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

( Αποτελέσματα εργασίας μαθητών της Β΄Λυκείου)

    Οι μαθητές χρησιμοποίησαν την ιστοσελίδα της Πύλης για την ελληνική γλώσσα και αναζήτησαν στα λεξικά της τις λέξεις γυναίκα και άντρας.Μας ζητήθηκε να αναζητήσουμε προσδιοροστικές λέξεις για καθεμιά με διαφορετικό επίπεδο ύφους( ειρωνικό, μειωτικό, οικείο). Το αποτέλεσμα της έρευνας μας είναι το εξής: τα μεν λήμματα που αφορούν τη λέξη γυναίκα είναι πολύ περισσότερα από αυτά που αφορούν τη λέξη άνδρας.Ακόμη για τη λέξη γυναίκα υπήρχαν παραδείγματα λέξεων από όλα τα επίπεδα ύφους, ενώ για τους άνδρες υπήρχαν μόνο για το ειρωνικό ύφος -και αυτά ελάχιστα!

     Ένα δεύτερο μέρος της εργασίας μας αφορούσε την αναζήτηση των λέξεων αυτών σε σώματα κειμένων. Τα αποτελέσματα της αναζήτησης  ήταν από τη μια διαφωτιστικά, από την άλλη όμως ελάχιστα.
      Η εργασία αυτή στάθηκε αφορμή για να διαπιστώσουμε το διαφορετικό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι γυναίκες από τους άνδρας ακόμη και στα λεξικά.Δεδομένης και της άνισης μεταχείρισης που  δέχεται η γυναίκα από τη διαφήμιση και από τα μέσα ενημέρωσης γενικότερα καταλήξαμε στην άποψη ότι τα στερεότυπα καλά ... κρατούν!
     Παραθέτουμε μερικές εικόνες για προβληματισμό!

Πρόληψη - Προκατάληψη
Οι δύο έννοιες διαφέρουν σημασιολογικά. Η πρόληψη σχετίζεται με την πίστη των ανθρώπων που με ανορθολογικό τρόπο αποδίδει σε τυχαία γεγονότα, πράξεις ή αντικείμενα υπερφυσικές ιδιότητες ή που ανακαλύπτει σχέσεις που δήθεν επηρεάζουν την πορεία και την τύχη της ζωής του ανθρώπου.
π.χ. Ο αριθμός 13 είναι γρουσούζικος.

 Η προκατάληψη από την άλλη είναι αρνητική γνώμη, διάθεση η οποία διαμορφώνεται εκ των προτέρων για πρόσωπα ή ομάδες προσώπων και βασίζεται σε στερεότυπες πεποιθήσεις και όχι σε πραγματικά χαρακτηριστικά.
π.χ. Οι Βόρειοι είναι ψυχροί.

    

 ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑhttps://docs.google.com/file/d/0B7x5C1fL7EwxMlc3d29ZZC1VLWs/image?pagenumber=3&w=711https://docs.google.com/file/d/0B7x5C1fL7EwxMlc3d29ZZC1VLWs/image?pagenumber=3&w=711σιαστικά και επίθετα που να αφορούν τις γυναίκες μόνο σε λόγιο και λαικό ύφος., και ήταν υποτιμητικά γι αυτές.π.χ. γκόμενα,τεκνατζού Για τους άνδρες βρέθηκαν ουσιαστικά και επίθετα μόνο σε λόγιο ύφος.π.χ.αλκή
Επίσης και τα ρήματα χρησιμοποιούνται για να δηλωθεί η εξάρτηση της γυναίκας από τον άνδρα. Το ρήμα ανδροκρατούμαι για παράδειγμα απαντά στα παρακάτω κείμενα.

 

ΤΖΙΝ ΚΑΙ ΒΙΑΣΜΟΣ

Δικαστικές σοφιστείες στην Ιταλία

Ο Άρειος Πάγος της Ιταλίας απεφάνθη. Οι γυναίκες που φορούν τζιν δεν μπορεί να έχουν πέσει θύματα βιασμού! Το ανώτατο ιταλικό δικαστήριο αθώωσε βάσει αυτού του σκεπτικού 45χρονο δάσκαλο οδήγησης για το βιασμό 18χρονης. "Τα παντελόνια τζιν, άλλοθι για το βιασμό", ήταν ο τίτλος της "Λα Στάμπα", όπου αναφερόταν η ετυμηγορία του Αρείου Πάγου: "Η φερόμενη ως παθούσα δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι βιάσθηκε, επειδή το τζιν που φορούσε δεν είναι ένδυμα που μπορεί να αφαιρεθεί ευχερώς. Μάλιστα, κάτι τέτοιο είναι απολύτως αδύνατο, αν το θύμα αντιτάξει όλες τις δυνάμεις του στον επίδοξο βιαστή".
"Τα τζιν πάλι, όπως πριν από 30 χρόνια! Δεν είναι δυνατόν! Ακόμα και τότε ήταν παράλογο και τώρα το δικαστήριο πηγαίνει πίσω 30 χρόνια", ήταν η αντίδραση της δικαστίνας του Αρείου Πάγου, Σιμονέτα Σότζου, 61 ετών, η οποία, θυμίζοντας ανάλογη απόφαση για ένα βιασμό στη Σαρδηνία τη δεκαετία του '60, κατήγγειλε ότι η δικαιοσύνη στον Άρειο Πάγο ανδροκρατείται, και μάλιστα, τον τελευταίο λόγο έχει η πλειοψηφία των ηλικιωμένων και με αναχρονιστικές απόψεις δικαστών. "Κάθε μέρα αναγκάζομαι να δίνω μάχη. Αλλά εκεί μέσα υπάρχουν 410 άνδρες δικαστές και μόνο 10 δικαστίνες", ανέφερε σε συνέντευξή της στην εφημερίδα "Ρεπούμπλικα". "Ίσως επειδή οι άνδρες δεν ξέρουν περί τίνος πρόκειται… το να σε απειλούν με ένα μαχαίρι, να σε ξυλοκοπούν αγρίως, να βρίσκεσαι σε απόγνωση. Ή μήπως θα ήταν προτιμότερο για μία γυναίκα να επιλέξει το θάνατο σε αυτές τις περιπτώσεις;", τονίζει η Σιμονέτα Σότζου.
Το σκεπτικό της απόφασης, βάσει του οποίου αθωώθηκε ο 45χρονος δάσκαλος οδήγησης, νυμφευμένος και πατέρας δύο παιδιών, ο οποίος είχε αρχικά καταδικαστεί σε δύο χρόνια και 10 μήνες φυλάκισης, σκανδάλισε κόμματα, γυναικείες οργανώσεις και δεκάδες προσωπικότητες. Όλες οι γυναίκες βουλευτές μετέβησαν χθες στο ιταλικό κοινοβούλιο φορώντας τζιν παντελόνι. "Η απόφαση του Αρείου Πάγου είναι παράλογη και ανησυχητική, εφόσον σηματοδοτεί επιστροφή στα σκοτεινά χρόνια, κατά τα οποία το θύμα βιασμού αναγκαζόταν να υφίσταται περισσότερες έρευνες από τον κατηγορούμενο", κατήγγειλε η Κάρλα Ντε Σιμόνε, βουλευτής των Δημοκρατών της Αριστεράς. "Είναι ένα επικίνδυνο σημάδι για όλες τις γυναίκες στην Ιταλία και θα φοράμε τζιν, μέχρι να ανατραπεί η απόφαση", δήλωσε η Αλεσάντρα Μουσολίνι, του ακροδεξιού κόμματος Εθνική Συμμαχία.

Το μεροκάματο της σφήνας

Τους βρίσκεις καθημερινά μπροστά σου, όπου και να βρεθείς. Χώνονται με αξιοζήλευτη μαεστρία ανάμεσα στις ατελείωτες ουρές των IX. που, στοιχισμένα σαν στρατιωτάκια, αγκομαχούν για το επόμενο μέτρο. Οργώνουν κυριολεκτικά την πόλη και τα προάστια, ξέρουν κάθε στενό και δεν κολλάνε πουθενά. Γι' αυτούς δεν υπάρχει πεζοδρόμιο, ιστορικό τρίγωνο και απαγορευτικά. Ο πιο σύντομος δρόμος είναι ο πιο σωστός. Μεταφέρουν τα πάντα, από την αλληλογραφία και το φαγητό σας, μέχρι και… τα άπλυτά σας, αν χρειαστεί. Πάντα στη διάθεση του πελάτη. Ο λόγος, βέβαια, για τους ταχυμεταφορείς, ή αγγλιστί courier, και τους διανομείς. Η ύπαρξή τους μας έχει λύσει πολλές φορές τα χέρια και χωρίς αυτούς θα τρέχαμε πιο πολύ και από τον Βέγγο. Για να πούμε όμως την αλήθεια, τραβάνε μεγάλο ζόρι. Κάθε μέρα στους δρόμους, μέσα στο καυσαέριο και στην πίκρα του κυκλοφοριακού της Αθήνας. Άσε δε, που η κυκλοφοριακή αγωγή των Ελλήνων είναι σχεδόν ανύπαρκτη και σε κάθε μέτρο κινδυνεύουν να βρεθούν στο ΚΑΤ.
Στο χώρο αυτόν, η ταχύτητα μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο για τους πελάτες, ίσως τον κυριότερο, αλλά η ασφάλεια έρχεται σαφώς πρώτη. Δεν πρόκειται για ράλι, ούτε για φιγούρες στα Λιμανάκια της Βουλιαγμένης. Οι κίνδυνοι είναι πολλοί. Όταν είναι καθημερινά τόσες ώρες πάνω σε ένα μηχανάκι (η κατάσταση του οποίου δεν είναι πάντα η καλύτερη), και οι παραγγελίες έρχονται η μία μετά την άλλη, πρέπει να γίνουν χίλια κομμάτια. Η καρδιά τους έχει πάει στην Κούλουρη πολλές φορές. Τα μάτια τους έχουν δει πολλά και τα αυτιά τους έχουν ακούσει περισσότερα. Τα περισσότερα ατυχήματα οφείλονται στη μεγάλη ταχύτητα, στην απροσεξία, αλλά και στην υπερβολική σιγουριά των οδηγών. Μπορεί να έχουν κάνει άπειρες σφήνες, μία όμως είναι αρκετή.
Στην πλειονότητά τους είναι νέοι, άρτι απολυθέντες από τον ελληνικό στρατό, φοιτητές και ήδη εργαζόμενοι που θέλουν να συμπληρώσουν το εισόδημά τους. Εξάλλου, όταν ανοίξεις οποιαδήποτε εφημερίδα στις μικρές αγγελίες, είναι το πρώτο που θα βρεις. Πολλοί το βλέπουν σαν κάτι εποχικό, ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που μένουν στο χώρο. Πριν από μερικά χρόνια το επάγγελμα ήταν ανδροκρατούμενο. Τώρα όμως έχουν μπει και γυναίκες. Και μάλιστα δυναμικά. Οι σχέσεις με τους γιωταχήδες δεν είναι πάντα οι καλύτερες. Άλλοι τους κάνουν τη ζωή δύσκολη και πολλές φορές τους κλείνουν επίτηδες. Βέβαια, υπάρχουν και αυτοί που δείχνουν κατανόηση. Όσο για τους οδηγούς των δικύκλων προσπαθούν, όπως λένε, να έχουν καλές σχέσεις με όλους. Δεν μπορούμε όμως να μην αναφερθούμε στο σαρδόνιο χαμόγελο που σκάνε, όταν η κίνηση είναι φρικτή και είναι οι μόνοι που περνάνε. Οι τροχονόμοι, από την άλλη, δείχνουν μια σχετική ανοχή στις παραβάσεις. Πολλές φορές κάνουν και τα στραβά μάτια. Καταλαβαίνουν, άλλωστε, πως αυτοί οι άνθρωποι δεν τρέχουν για την πλάκα τους.
(Από τον ημερήσιο Τύπο, 16.9.1999)