Άγγελος Σικελιανός

Νεοελληνική λογοτεχνία Γ΄Λυκείου

Το κείμενο προς διδασκαλία είναι το ποίημα του Άρη Αλεξάνδρου " Mε τι μάτια τώρα πια". Η αφόρμηση γίνεται από την εισαγωγή του σχολικού βιβλίου , όπου γίνεται αναφορά για τα χαρακτηριστικά, τη θεματολογία και τους εκπροσώπους της μεταπολεμικής ποίησης. Τα  παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και γίνεται ανάγνωση του κειμένου. Στη συνέχεια ο διδάσκων προτείνει στους μαθητές να μπουν στην πύλη για την ελληνική γλώσσα.   στην ενότητα  νεοελληνική λογοτεχνία η 1η  ομάδα να βρει στοιχεία για τα χαρακτηριστικά  του μοντερνισμού , η 2η ομάδα να εντοπίσει τη θεματολογία  και τους εκπροσώπους της μεταπολεμικής ποίησης , η 3η ομάδα να ασχοληθεί με τη βιογραφία και την εργογραφία του ποιητή και η 4η ομάδα να εντοπίσει μέσω του συμφραστικού πίνακα ποιήματα σχετικα με την εξορία και τη μάνα. Παραπέμπουμε στο  utube επίσης όλους τους μαθητές  για να παρακολουθήσουν και να ακούσουν τη μουσική επένδυση του ποιήματος. Οι ιστοσελίδες που χρησιμοποίηθηκαν είναι το dischool   και ανεμόσκαλα τις οποίες θεωρούμε αρκετά αξιόπιστες και με πλούσιο υλικό . Δε χρησιμοποιήσαμε την ιστοσελίδα Snhell  η οποία  είναι πιο παλιά και δεν περιείχε υλικό για τον Α.Αλεξάνδρου

οι "Λειτουργίες" στην αρχαία Αθήνα

Οι ιστότοποι που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής :α)   ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ                              β) WIKIPEDIA
   γ) ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ   δ)       ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

   Η περιήγηση στους ιστότοπους μας οδηγησε στην απόρριψη της τρίτης επιλογής μας γιατί δεν υπήρχε υλικό σχετικό με το αντικείμενο μας και γιατί ήταν στην αγγλική .
   Η ιστοσελιδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού ήταν κατατοπιστική , πλούσια σε υλικό και λεπτομερής
    Η ιστοσελιδα της wikipedia  ήταν σχετικά καλή και πιο περιληπτική

   Η ιστοσελίδα του Ι.Μ.Ε. θα αξιοποιηθεί απο τους μαθητές εξ' ολοκλήρου  για να αντλήσουν πληροφορίες για το θέμα που ερευνούν (λειτουργίες) .ενώ η ιστοσελίδα της wikipedia θα χρησιμοποιηθεί από αυτούς βοηθητικά και συγκριτικά προκειμένου να αντιληφθούν πως αξιοποιούμε τις πηγές ώστε να οδηγηθούμε στη γνώση.
 Συγκεκριμάνη αναφορά στο κείμενο σχετικά με την τριηραρχία και την εισφορά μας οδήγησε στη σκέψη να χρησιμοποιήσουμε σχετικό βίντεο ώστε αφενός να γίνει το μάθημα πιο ελκυστικό για τα παιδιά και αφετέρου να μάθουν γενικότερα για τη φορολογία, και μάλιστα την έκτακτη, την εποχή εκείνη.
                                                   

Νεοελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου Ενότητα 6η

Θα ασχοληθούμε με τις δραστηριότητες Παραγωγής λόγου.
Αρχικά μπαίνουμε στην ιστοσελίδα του ψηφιακού σχολείου στην αντίστοιχη ενότητα. Ασχολούμαστε με τη διαθεματική εργασία με τίτλο " Το γεγονός της εβδομάδας για τη χώρα μας "διερευνώντας ταυτόχρονα τη σημασία της λέξης "γεγονός". Στη συνέχεια,  χωρίζουμε τους μαθητές σε ομάδες και ζητούμε από αυτούς να επισκεφθούν ιστοσελίδες εφημερίδων. Η 1η ομάδα θα επισκεφτεί την ιστοσελίδα των εφημερίδων Καθημερινή και Ριζοσπάστη και θα εντοπίσει το σημαντικότερο γεγονός της εβδομάδας μέσα από άρθρα, όπως παρουσιάζεται στην καθεμία. Η 2η ομάδα θα βρει σκίτσα και γελοιογραφίες που σχετίζονται με το συγκεκριμένο γεγονός. Η 3η ομάδα θα αναζητήσει αποσπάσματα από τηλεοπτικές ειδήσεις ( ΔΤ, MEGA, ANT1,SKAI, ALPHA ).Η 4η ομάδα θα αναζητήσει την παρουσίαση του ίδιου γεγονότος στα ομογενειακά μέσα ενημέρωσης. Μετά το πέρας των εργασιών ζητούμε από τα παιδιά να συγκρίνουν τον τρόπο παρουσίασης του γεγονότος από τα διάφορα μέσα και να επιλέξουν (δικαιολογώντας την επιλογή τους) αυτό που θεωρούν πιο αξιόπιστο.

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα (Γ΄ Γυμνασίου) Ενότητα 4

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα (Γ΄ Γυμνασίου)

Ενότητα 4: Τα πλεονεκτήματα της ειρήνης

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Λίγο μετά το τέλος του Συμμαχικού πολέμου (357-355 π.Χ.), που αποτέλεσε την αφορμή διάλυσης της Β΄Αθηναϊκής Συμμαχίας, ο Ισοκράτης με τον λόγο Περὶ εἰρήνης προσπαθεί να πείσει τους Αθηναίους να συνάψουν ειρήνη με τους πρώην συμμάχους τους και, κατ’ επέκταση, με όλους τους Έλληνες. Κατά την άποψή του οι Αθηναίοι έχουν πολύ περισσότερα να ωφεληθούν, εάν εγκαταλείψουν τις ηγεμονικές βλέψεις τους, σεβαστούν την αυτονομία των ελληνικών πόλεων και εργαστούν για την κοινή προκοπή.

            Ἆρ’ οὖν ἂν ἐξαρκέσειεν ἡμῖν, εἰ τήν τε πόλιν ἀσφαλῶς οἰκοῖμεν καὶ τὰ περὶ τὸν βίον εὐπορώτεροι γιγνοίμεθα καὶ τά τε πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ὁμονοοῖμεν καὶ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν εὐδοκιμοῖμεν; Ἐγὼ μὲν γὰρ ἡγοῦμαι τούτων ὑπαρξάντων τελέως τὴν πόλιν εὐδαιμονήσειν. Ὁ μὲν τοίνυν πόλεμος ἁπάντων ἡμᾶς τῶν εἰρημένων ἀπεστέρηκεν· καὶ γὰρ πενεστέρους ἐποίησεν καὶ πολλοὺς κινδύνους ὑπομένειν ᾐνάγκασεν καὶ πρὸς τοὺς Ἕλληνας διαβέβληκεν καὶ πάντας τρόπους τεταλαιπώρηκεν ἡμᾶς. Ἢν δὲ τὴν εἰρήνην ποιησώμεθα, [...] μετὰ πολλῆς μὲν ἀσφαλείας τὴν πόλιν οἰκήσομεν, ἀπαλλαγέντες πολέμων καὶ κινδύνων καὶ ταραχῆς, [...] καθ’ ἑκάστην δὲ τὴν ἡμέραν πρὸς εὐπορίαν ἐπιδώσομεν, [...] ἀδεῶς γεωργοῦντες καὶ τὴν θάλατταν πλέοντες καὶ ταῖς ἄλλαις ἐργασίαις ἐπιχειροῦντες αἳ νῦν διὰ τὸν πόλεμον ἐκλελοίπασιν. Ὀψόμεθα δὲ τὴν πόλιν διπλασίας μὲν ἢ νῦν τὰς προσόδους λαμβάνουσαν, μεστὴν δὲ γιγνομένην ἐμπόρων καὶ ξένων καὶ μετοίκων, ὧν νῦν ἐρήμη καθέστηκεν. Τὸ δὲ μέγιστον· συμμάχους ἕξομεν ἅπαντας ἀνθρώπους, οὐ βεβιασμένους, ἀλλὰ πεπεισμένους.

 Ἰσοκράτης, Περὶ εἰρήνης 19-21

Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Να αναζητήσετε πληροφορίες για : α. τον συγγραφέα του κειμένου β. το είδος του λόγου 

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ -ΕΙΔΟΣ ΛΟΓΟΥ

2. α. Σε ποια ιστορικά γεγονότα αναφέρεται ο Ισοκράτης;

    β. Να εντάξετε το κείμενο στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΟΧΗΣ

3. Να τονίσετε τα πλεονεκτήματα της ειρήνης στο αρχαίο κείμενο και να παραγάγετε κείμενο 80-100 λέξεων στο word.

4. Να μελετήσετε τα κείμενα και να εξετάσετε πώς πραγματεύονται το θέμα της ειρήνης και του πολέμου. Στη συνέχεια να βρείτε τα κοινά σημεία με το κείμενο του Ισοκράτη.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

5. Να υποθέσετε ότι σκηνοθετείτε μια ταινία με θέμα  " Ένας ρήτορας στην Αγορά της αρχαίας Αθήνας" . Αφού παρακολουθήσετε το βίντεο, να περιγράψετε σε μια παράγραφο 60-80 λέξεων το σκηνικό της ταινίας σας.

Συμπεράσματα

Για τη διδασκαλία του συγκεκριμένου κειμένου ανατρέξαμε στις εξής ιστοσελίδες

•  www.dschool.edu.gr
• www.ime.gr

Ομάδα Περιβαλλοντικής 1ου Γυμνασίου Κουφαλίων

Την Παρασκευή 7/3/2014 η περιβαλλοντική ομάδα του Γυμνασίου μας επισκέφτηκε την Έδεσσα.

Την Παρασκευή 7/3/2014 η περιβαλλοντική ομάδα του 1ου Γυμνασίου Κουφαλίων επισκέφτηκε την Έδεσσα.

Χλωριδα του υγροτοπου

Στον υγρότοπο  Άγρα- Βρυττών -Νησίου  κυρίαρχος τύπος υγροτοπικής βλάστησης είναι οι καλαμώνες με χαρακτηριστικά είδη τα καλάμια και βούρλα όπου βρίσκουν καταφύγιο αρκετά είδη ζώων. Συναντάμε κατά θέσεις ορχιδέες και ίριδες. Στη δυτική πλευρά του υγροτόπου , σχηματίζονται υγρά λιβάδια, ενδιαίτημα σημαντικό για ερωδιούς και παρυδάτια πουλιά. Στη λίμνη κυριαρχούν ποταμογείτονες και  νούφαρα, δημιουργώντας θέσεις κατάλληλες για την απόθεση των αυγών των ψαριών.    Στις όχθες των καναλιών που διαρρέουν τον υγρότοπο, διατηρούνται συστάδες παρόχθιας βλάστησης, με  ιτιές, λεύκες και σκλήθρα, ενδιαιτήματα πολύ σημαντικά για τη διαβίωση των υδρόβιων πουλιών. Στην γύρω από τον υγρότοπο αγροτική περιοχή κυριαρχούν κερασιές, ενώ στους γύρω λόφους αναπτύσσονται δάση (μικτά δάση Δρυός, Φτελιάς και  Φράξου, δάση Καστανιάς, δάση Οστρυάς, κ.ά), θαμνότοποι και λιβάδια, βιότοποι κατάλληλοι για αρπακτικά και στρουθιόμορφα πουλιά. Αντιπροσωπευτικά είδη

ταυτιζόμαστε?

ειμαστε ψηφιακα αναλφαβητοι?

Προσθήκη λεζάντας

ΑΝΟΙΞΗ

ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΗΡΘΕ!

ΑΝΟΙΞΗ

Ομαδα περιβαλλοντικής 1ου Γυμνασίου Κουφαλίων

Καλή αρχή με τα ιστολόγια...

Σας καλωσορίζω στη δημιουργία ιστολογίου της 5η περιόδου επιμόρφωσης. Καλά σερφαρίσματα και μπερδέματα!

Κούτσουρο απελέκητο, τούβλο, κουμπούρας, τενεκές ξεγάνωτος! Μη μου πείτε ότι δεν τα είχατε ακούσει. Από εκείνον τον στριμμένο δάσκαλο που προτιμάτε να ξεχάσετε. Μπορεί να μην απευθυνόταν σ' εσάς, αλλά στον Γιωργάκη του τελευταίου θρανίου. Ή το άλλο, το ανεκδιήγητο, που με τόση ευκολία ξεστόμιζαν μερικοί αχαρακτήριστοι: «Το παιδί σας δεν τα παίρνει τα γράμματα, να το πάτε να μάθει μια τέχνη» ή «Εσύ δεν κάνεις για το σχολείο, θα γίνεις σκουπιδιάρης». Πού να 'ξεραν ότι τώρα ο υπάλληλος καθαριότητας χρειάζεται... βύσμα! 

 

Η εκπαίδευση της αμάθειας

Είμαστε, λοιπόν, προσοντούχοι αγράμματοι;

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΟΛΙΤΗ (politi@enet.gr) | ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ (info@onemanshowstudio.com)

Κούτσουρο απελέκητο, τούβλο, κουμπούρας, τενεκές ξεγάνωτος! Μη μου πείτε ότι δεν τα είχατε ακούσει. Από εκείνον τον στριμμένο δάσκαλο που προτιμάτε να ξεχάσετε. Μπορεί να μην απευθυνόταν σ' εσάς, αλλά στον Γιωργάκη του τελευταίου θρανίου. Ή το άλλο, το ανεκδιήγητο, που με τόση ευκολία ξεστόμιζαν μερικοί αχαρακτήριστοι: «Το παιδί σας δεν τα παίρνει τα γράμματα, να το πάτε να μάθει μια τέχνη» ή «Εσύ δεν κάνεις για το σχολείο, θα γίνεις σκουπιδιάρης». Πού να 'ξεραν ότι τώρα ο υπάλληλος καθαριότητας χρειάζεται... βύσμα!

Κι όμως, σήμερα, δεκαετίες μετά την κατάργηση της ποδιάς, της βέργας και της αυταρχικής εκπαίδευσης, την εποχή των «λεωφόρων της πληροφορικής» και της «διαθεματικότητας», οι μαθητές δέχονται παρόμοιες κατηγορίες, ίσως πιο πολιτικά ορθές: «Αδιάφοροι», «Χωρίς βάσεις», «Δεν ξέρουν να ακούνε». Ή, χειρότερα, ακόμα και αν δεν τους το πει κανείς κατάμουτρα, μαθαίνουν οι ίδιοι, από πολύ τρυφερή ηλικία, να κατατάσσουν τον εαυτό τους σε κατηγορίες: οι καλοί, οι μέτριοι, οι ανεπίδεκτοι. Ο όγκος της διδακτέας ύλης, τα νέα αναλυτικά προγράμματα, τα φροντιστήρια και οι διαρκείς εξετάσεις δεν οδηγούν νομοτελειακά σε ποιοτικά ανώτερη μόρφωση. Αντίθετα, όπως συχνά διαπιστώνουν οι εκπαιδευτικοί, ακόμα και καλοί μαθητές που περνούν στις εξετάσεις, έχουν σοβαρά γνωστικά κενά, αδυναμία στην κατανόηση κειμένων, στην έκφραση, στη χρήση της γλώσσας.

Είστε όλοι πουβλά!

Ενώ τα ποσοστά αναλφαβητισμού μειώνονται και όλο και περισσότεροι νέοι έχουν πρόσβαση στη μέση, ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, εντείνεται το παράδοξο φαινόμενο του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Μια μορφή σύγχρονης αμάθειας, που δεν είναι μετρήσιμη με ποσοτικούς δείκτες, αλλά παρατηρείται εμπειρικά, όχι μόνο στα γραπτά, αλλά και στην καθημερινότητα της σχολικής και εξωσχολικής ζωής. Κάθε φορά που δημοσιεύονται τα «μαργαριτάρια» των μαθητών ή ακόμα και των πτυχιούχων σε εξετάσεις για το Δημόσιο, επανέρχονται τα εύκολα και αβασάνιστα δημοσιεύματα για το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο της νέας γενιάς, που καταναλώνει πληροφορίες χωρίς να κρίνει, που αποστηθίζει χωρίς να κατανοεί, που εκπαιδεύεται χωρίς να μορφώνεται.
«Ορθογραφία χαώδης· γνώσεις μηδενικές· διατύπωση ασυνάρτητη· πλήρης ανικανότητα συλλογισμού· σαν να μην πέρασαν από πάνω τους δώδεκα χρόνια μαθητείας. Πώς έφτασαν, λοιπόν, στην τελευταία τάξη του λυκείου;» Η παρατήρηση του Αγγελου Ελεφάντη στον «Πολίτη», το καλοκαίρι του 2003, είχε έρθει ως συμπλήρωμα στον «Αλιέα μαργαριταριών», στις πανελλαδικές εξετάσεις του ίδιου χρόνου. Τότε το καλό περιοδικό είχε αλιεύσει μαργαριτάρια μαθητών Γ' λυκείου από τις εξετάσεις Νεοελληνικής Ιστορίας. Ο Απόστολος Γκλέτσος ως «ήρωας της Εθνικής Αντίστασης», τα SS και η ΓΣΕΕ ως «αντιστασιακές οργανώσεις», το Νιου Ντιλ ως «αυτός που εφεύρε το αυτοκίνητο» ήταν μερικά από τα χονδροειδή λάθη που έκαναν τηλεοπτικούς σχολιαστές και επιφυλλιδογράφους να εξανίστανται με τα χάλια των μαθητών, τις ευθύνες των εκπαιδευτικών και την κατάντια του σχολείου.

Στις περυσινές εξετάσεις τα γραπτά κάτω από τη βάση ήταν λιγότερα και πολλοί άριστοι κονταροχτυπήθηκαν για μια θέση στα ιδρύματα πρώτης επιλογής. Αυτό σημαίνει μήπως ότι το εκπαιδευτικό επίπεδο ανέβηκε και μπορούμε να αναστενάξουμε με ανακούφιση ή ότι έτυχε τα θέματα να είναι κάπως ευκολότερα; Ας μη βιαστούμε να βγάλουμε συμπεράσματα.
Στο τελευταίο Τεστ Γενικών Γνώσεων και Δεξιοτήτων του ΑΣΕΠ, στο οποίο διαγωνίστηκαν πάνω από 100.000 απόφοιτοι λυκείου και πτυχιούχοι για μια θέση στο Δημόσιο, η αποτυχία σε φαινομενικά απλές ερωτήσεις ήταν χαρακτηριστική: Ούτε δύο στους δέκα δεν γνώριζαν από πού διέρχεται ο αγωγός Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης και τι θα μεταφέρει. Εφτά στους δέκα δεν μπορούσαν να τοποθετήσουν σε σωστή χρονολογική σειρά την Ελληνική Επανάσταση του '21, την Οχτωβριανή Επανάσταση, τη Γαλλική Επανάσταση και τη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Αντίθετα, σχεδόν όλοι απάντησαν σωστά σε ερωτήσεις για τα ΚΕΠ και το Εθνικό Κτηματολόγιο.
Χωρίς οι λανθασμένες απαντήσεις να αποδεικνύουν αυτόματα την ασχετοσύνη των υποψηφίων, είναι ωστόσο ενδεικτικές για το πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας, μόρφωσης και αμορφωσιάς, σε ένα σύστημα που ανάγει ως μέγιστο κριτή τις εξετάσεις και, ενώ ομνύει στην αξιοκρατία, είναι -όπως όλοι ξέρουμε- γεμάτο ανισότητες, αδιαφανείς διαδικασίες και «πίσω πόρτες».
«Τσ...τσ... τσ... τα σημερινά παιδιά δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Εμείς στην εποχή μου...» Η κακιασμένη ατάκα του συνταξιούχου στο λεωφορείο, που φρίττει με όσα ακούει και βλέπει, η αναγωγή σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν, που οι νέοι ήξεραν «να μιλούν σωστά και να φέρονται με σεβασμό στους μεγαλυτέρους», η γλώσσα μας που κινδυνεύει από τη «λεξιπενία και την ξενομανία», όπως έχουμε μάθει να επαναλαμβάνουμε, το σχολείο μας που πάει από το κακό στο χειρότερο, μαζί με την οικονομία και το «δεν είμαστε κράτος εμείς», είναι το σύνηθες κινδυνολογικό ρεπερτόριο του κάθε μπαϊλντισμένου, αγανακτισμένου, παθητικού τηλε-πολίτη.
Στην πραγματικότητα, πίσω από αυτό τον ψαλμό της μόνιμης Αποκάλυψης, όπου διαρκώς βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού (εκπαιδευτικού, οικονομικού ή εθνικού), απλώς μαθαίνουμε να εξοικειωνόμαστε με το παράλογο, να ανεχόμαστε το ανυ- πόφορο, να συμβιβαζόμαστε με το άδικο, σπάνια να το ερμηνεύουμε και ακόμα σπανιότερα να το αντιμαχόμαστε.
Γιατί, στο κάτω κάτω, τι αποδεικνύουν τα φαινόμενα της σύγχρονης αμάθειας αν όχι την ίδια την αποτυχία ενός εκπαιδευτικού συστήματος που διαρκώς μεταρρυθμίζεται στα χαρτιά, χωρίς να βελτιώνεται στην πράξη και, κυρίως, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τη γνώμη των ίδιων των δασκάλων και των μαθητών, «εκείνων που αναπνέουν κάθε μέρα την κιμωλία» - όπως μας το έθεσε μία εκπαιδευτικός.

«Μήπως τα παιδιά μας χαζεύουν;» αναρωτιόταν πρόσφατα το σοβαρό βρετανικό περιοδικό «Prospect», εκφράζοντας την ανησυχία ότι οι δείκτες επιτυχίας ή αποτυχίας στις σχολικές εξετάσεις δεν μας δείχνουν όλη την εικόνα. «Πάει πολύ καιρός που συνάντησα έναν 17χρονο που μπορούσε να βάλει σε μια σειρά τα σημαντικότερα γεγονότα του 20ού αιώνα» παρατηρούσε ο Donald Hirsch, πρώην σύμβουλος του ΟΟΣΑ σε θέματα εκπαίδευσης. Αντίστοιχα άρθρα και βιβλία γράφονται και στις ΗΠΑ, με χαρακτηριστικό το «The Dumbest Generation» (η ηλιθιότερη γενιά) του Marc Bauerlein. Στο βιβλίο αυτό ο πανεπιστημιακός φιλόλογος εκφράζει με στοιχεία τη βάσιμη υποψία ότι η ψηφιακή γενιά είναι και η πλέον ιστορικά αναλφάβητη. Για παράδειγμα, το 52% των γυμνασιόπαιδων στην ερώτηση ποια χώρα ήταν σύμμαχος των ΗΠΑ στον Β' Παγκόσμιο, επέλεξαν την Ιαπωνία και τη Γερμανία αντί για την ΕΣΣΔ.

Θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε αντίστοιχα αν τα Ελληνόπουλα γίνονται πιο χαζά; «Σε καμία περίπτωση τα παιδιά σήμερα δεν είναι χαζά!» απαντά η Εφη Πανοπούλου, φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση και μέλος του Κέντρου Μελετών και Τεκμηρίωσης της ΟΛΜΕ. «Οι νέοι άνθρωποι, σήμερα, έχουν πολλές περισσότερες παραστάσεις από τις παλιότερες γενιές· σ' αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία. Ωστόσο, ο λειτουργικός αναλφαβητισμός αυξάνεται, κι αυτό λίγη σχέση έχει με την προσπάθεια που κάνουμε εμείς ως εκπαιδευτικοί. Το ζήτημα δεν είναι αν αφομοιώνεται ή δεν αφομοιώνεται η διδακτέα ύλη, αλλά το ποια κατεύθυνση έχει. Αποσκοπεί στο να αποκτήσει ο μαθητής μία γενική παιδεία με βάρος, ώστε να ανταποκριθεί σ' αυτά που απαιτούνται από τη ζωή και όχι μόνο σε μία επιστήμη - να είναι σε θέση να κατανοήσει τον κόσμο; Ή, αντίθετα, αρκεί να αποκτήσει μερικές αποσπασματικές γνώσεις, ώστε να χρησιμοποιηθεί αύριο ως ελαστικά απασχολούμενος;»
Πώς θα όριζε τον λειτουργικό αναλφαβητισμό; «Αυτό που έχω διαπιστώσει εξ ιδίας εμπειρίας ως φιλόλογος καθηγήτρια λυκείου, είναι ότι τα παιδιά που τελειώνουν σήμερα το λύκειο έχουν πολύ μικρότερη ικανότητα, σε σχέση με μια προηγούμενη γενιά, να διαβάσουν με ευχέρεια, να γράψουν χωρίς ορθογραφικά λάθη και να κατανοήσουν βαθύτερα ένα κείμενο. Αντίστοιχες διαπιστώσεις κάνουν και πολλοί άλλοι συνάδελφοι. Ακόμα και μαθηματικοί στο λύκειο μού λένε ότι τα παιδιά δεν μπορούν να κάνουν σωστά απλές μαθηματικές πράξεις».
Σύμφωνα με την κ. Πανοπούλου, το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού έχει πολύ βαθύτερες ρίζες. Ξεκινά από το δημοτικό, πολλές φορές ακόμα και από την προσχολική αγωγή, συνεχίζεται στο γυμνάσιο και έχει άμεση σχέση με τα νέα αναλυτικά προγράμματα. «Αρκεί να δει κανείς τα νέα αναλυτικά προγράμματα του δημοτικού και του γυμνασίου, για να καταλάβει από πού ξεκινάνε τα προβλήματα, που κορυφώνονται πλέον στο λύκειο. Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι τα παλαιότερα βιβλία πριν από τέσσερα χρόνια ήταν καλύτερα - όμως, όπως προκύπτει από τις έρευνες του ΚΕΜΕΤΕ, τα νέα προγράμματα είναι σαφώς χειρότερα. Κάτι που αυξάνει τον λειτουργικό αναλφαβητισμό είναι ο εντεινόμενος κατακερματισμός της γνώσης. Αντί το παιδί να αποκτά γνώσεις σε βάθος, για τη φύση, την ιστορία, την κοινωνία, τις επιστήμες, αυτά σπάνε σε μικρές πληροφορίες, χωρίς να συνδέονται με το όλον.
»Η λογική της "διαθεματικότητας", έτσι όπως εφαρμόζεται, εξετάζοντας μία έννοια σε πλάτος και όχι σε βάθος, έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα. Από την άλλη μεριά υπάρχει μία εντατικοποίηση, ένα "κατέβασμα" της ύλης σε πολύ μικρότερες τάξεις. Στο δημοτικό εφαρμόζεται η αντίληψη της "σπειροειδούς διάταξης της ύλης". Δηλαδή, μία έννοια σπάει σε μικρά κομμάτια, τα οποία επαναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς και στα έξι χρόνια του δημοτικού.
»Για παράδειγμα, η έννοια της διαίρεσης εισάγεται από την πρώτη δημοτικού, σε μια ηλικία που το παιδί δεν μπορεί να την κατανοήσει. Η έννοια θα επα- ναληφθεί στα επόμενα χρόνια· όμως, ήδη το παιδί, που έχει έρθει σε επαφή μ' ένα κεφάλαιο της γνώσης που δεν μπορεί να το εμπεδώσει, το καταχωρίζει ως μία άρνηση και μία αποτυχία και είναι πολύ αμφίβολο αν θα έχει κατανοήσει τη διαίρεση ώς το τέλος του δημοτικού. Το ίδιο ισχύει με την προπαίδεια, την οποία επίσης ξεκινάνε από την πρώτη δημοτικού».